człowiek

/ˈt͡ʂwɔ.vʲɛk/
Add to My Dictionary
In My Dictionary
+1
Szerokie słowo na istotę ludzką lub osobę, używane także w opisach roli, zależności, potocznym mówieniu o sobie i zwrocie człowieku.

Przykłady

  • Człowieku, uspokój się i posłuchaj.
  • Słuchaj, człowieku, to naprawdę ważne.
  • Po takiej podróży człowiek marzy o herbacie.
  • Czasem człowiek nie wie, co powiedzieć.
  • Prezes wysłał swojego człowieka na spotkanie.

Podobne słowa

wysłannik
gościu
osoba
ziom
jednostka
ktoś
jeden
ja
chłopie
osobowość

Znaczenia

Istota ludzka lub osoba

noun
everyday
neutral
Istota ludzka albo pojedyncza osoba, bez względu na płeć, wiek czy rolę społeczną.

Użycie

Używaj człowiek jako szerokiego słowa na osobę lub istotę ludzką, nie tylko na dorosłego mężczyznę.

Przykłady

  • Każdy człowiek ma prawo do wolności.
  • Ten człowiek czeka przed wejściem.
  • Dobry człowiek pomógł sąsiadce w nocy.
  • Prawa człowieka chronią godność jednostki.
  • Zmęczony człowiek potrzebuje odpoczynku.

Typowe błędy

Mylące zawężenie do mężczyzny i nieregularna liczba mnoga prowadzą do błędów.
IncorrectCorrect
Ten człowiek jest kobietą, więc to błąd. Ten człowiek jest kobietą.
Widzę dwóch człowieków. Widzę dwóch ludzi.
Każdy mężczyzna ma prawa człowieka. Każdy człowiek ma prawa człowieka.

Podobne słowa

Osoba określona cechą albo rolą

noun
identity
neutral
Osoba widziana przez cechę, zawód, przynależność albo sposób życia, zwykle w wyrażeniach takich jak człowiek honoru lub człowiek teatru.

Użycie

Używaj człowiek z dopełniaczem cechy, dziedziny albo roli, gdy to ona określa daną osobę.

Przykłady

  • Anna jest człowiekiem czynu.
  • To człowiek honoru, więc dotrzyma słowa.
  • Potrzebujemy człowieka od finansów.
  • Marek zawsze był człowiekiem teatru.
  • Nie był człowiekiem kompromisu.

Typowe błędy

Wyraz po człowiek zbyt często dostaje zły przypadek.
IncorrectCorrect
Ona jest człowiekiem od finans. Ona jest człowiekiem od finansów.
To człowiek honor. To człowiek honoru.
Marek jest człowiekiem teatrem. Marek jest człowiekiem teatru.

Podobne słowa

Członek, pracownik lub zaufana osoba

noun
work
neutral
Członek zespołu, służby, załogi lub kręgu lojalności, często działający w czyimś imieniu.

Użycie

Używaj człowiek wtedy, gdy ważna jest przynależność do grupy albo czyjeś zaufanie, a nie sama nazwa stanowiska.

Przykłady

  • Prezes wysłał swojego człowieka na spotkanie.
  • Minister stracił zaufanych ludzi w urzędzie.
  • W ekipie brakuje jednego człowieka.
  • Major dbał o swoich ludzi po służbie.
  • To człowiek burmistrza w radzie.

Typowe błędy

Znaczenie osoby z czyjegoś kręgu bywa mylone ze zwykłym osoba.
IncorrectCorrect
Prezes wysłał swoją osobę. Prezes wysłał swojego człowieka.
W ekipie brakuje jednego człowiek. W ekipie brakuje jednego człowieka.
Minister stracił swoje człowieki. Minister stracił swoich ludzi.

Podobne słowa

Potoczne mówienie o sobie

noun
conversation
informal
Potoczny sposób mówienia o sobie albo o ludziach ogólnie, bliski użyciu ja, ktoś lub każdy.

Użycie

Używaj człowiek w swobodnej mowie, gdy zdanie ma brzmieć ogólnie, lecz wyrasta z własnego doświadczenia mówiącego.

Przykłady

  • Człowiek wraca zmęczony i chce tylko spać.
  • Człowiek się stara, a i tak słyszy narzekania.
  • Czasem człowiek nie wie, co powiedzieć.
  • Po takiej podróży człowiek marzy o herbacie.
  • Człowiek myśli, że zdąży, a autobus odjeżdża.

Typowe błędy

Potoczne mówienie o sobie nie pasuje do stylu urzędowego.
IncorrectCorrect
W raporcie człowiek zauważa błąd. W raporcie autor zauważa błąd.
Człowiek się staram. Człowiek się stara.
Po podróży człowieka chce spać. Po podróży człowiek chce spać.

Podobne słowa

Nieformalny zwrot do kogoś

noun
address
informal
Forma wołacza człowieku używana w swobodnym zwrocie do kogoś, od przyjaznego ponaglenia po irytację.

Użycie

Używaj człowieku tylko potocznie, bo forma jest bezpośrednia i może zabrzmieć niecierpliwie.

Przykłady

  • Człowieku, uspokój się i posłuchaj.
  • Słuchaj, człowieku, to naprawdę ważne.
  • Daj spokój, człowieku, już wystarczy.
  • Ej, człowieku, zostawiłeś telefon.
  • No człowieku, naprawdę tego nie widzisz?

Typowe błędy

Mianownik zastępuje wołacz tam, gdzie potrzebne jest człowieku.
IncorrectCorrect
Człowiek, uspokój się. Człowieku, uspokój się.
Człowieku, proszę podpisać dokument. Proszę pana, proszę podpisać dokument.
Człowieku, czy mogę pani pomóc? Proszę pani, czy mogę pani pomóc?

Podobne słowa

Użycie

Rozpoznawaj sens po przypadku i otoczeniu: osoba, rola, czyjś członek grupy, potoczne mówienie o sobie albo wołacz człowieku.

Typowe błędy

Człowieków pojawia się zamiast ludzi, a człowiek bywa błędnie zawężany do mężczyzny.

Etymologia

Odziedziczone ze staropolskiego człowiek, od prasłowiańskiego čьlověkъ. Współczesna liczba mnoga jest supletywna: ludzie, a nie regularna forma od człowiek.

FAQ

Comments & contributions

Know this word from another angle? Add a correction, a nuance, or a usage note. New posts go public after a quick review.
Posting as a guest · Sign in
Newest
Top
Active
Brisk Narwhal
Jul 15
dobry człowiek is such a warm phrase. good person feels flatter somehow
0
Reply
Dapper Pika
Jul 14
po czesku člověk, po słowacku človek, so this one felt friendly when I started Polish
1
Reply
Plucky Zebra
Jul 5
The ł still kills me in this word, I hear it now but saying czło in one go took ages
0
Reply
Perky Heron
Jun 28
moja babcia says człowiek wraca zmęczony about herself all the time. she is not talking about some random person
0
Reply
Sleek Kudu
Jun 25
Człowiek człowiekowi wilkiem is the first Polish quote I managed to remember, dramatic but useful lol
1
Reply
Oaken Sparrow
Jun 23
i always read człowieku as a Polish mannnn, depends on tone but it can be pretty sharp
2
Reply
Contribution
Maple Bobcat
Jun 21
In rights language it is almost frozen as prawa człowieka. Prawa osoby sounds like a specific person's rights or legal wording, not the big human rights phrase.
4
Reply
Contribution
Velvet Marten
Jun 20
Człowiek orkiestra is worth knowing. It means one person doing a bunch of jobs, like the organiser who also drives, fixes the projector and answers the emails.
3
Reply
Contribution
Proud Raven
Jun 20
osoba is the safer office word. On forms and privacy notices I would expect osoba, but in a sentence like on jest dobrym człowiekiem, swapping in osobą makes it colder.
3
Reply
Contribution
Copper Gopher
Jun 19
As a self-reference, człowiek stays third person. Człowiek się stara is fine, but człowiek się staram is the learner error my Polish teacher kept circling.
5
Reply
Contribution
Fluffy Snail
Jun 18
One small collocation: człowiek z klasą is a classy or decent person, not a person with a class. Same pattern with człowiek z zasadami.
6
Reply
Contribution
Amber Walrus
Jun 18
człowiecze exists, but it sounds like a Bible translation or someone jokingly being grand. If you shout it at a friend it reads old-timey, not normal street Polish.
7
Reply
Contribution
Rapid Raccoon
Jun 17
For learners, the number forms are where this word bites. You do not say dwa ludzie. It is dwóch ludzi, trzech ludzi, pięciu ludzi, with ludzie behaving like a plural word of its own.
12
Reply
Look up word or phrase...